Đền Linh Lang

Nằm ở trong công viên Thủ Lệ. Sử không ghi chép về vị thần được thờ ở đây, nhưng Thần tích cho biết đó là một hoàng tử con vua Lý Thánh Tông và bà phi người làng Bồng Lai (nay thuộc huyện Đan Phượng, ngoại thành Hà Nội). Thần tích kể: “Vua Lý Thánh Tông chưa có người kế tự, vua thường ra ngoài, một hôm đến Trại Chợ (tức làng Thủ Lệ ngày nay) gặp nàng, đưa về cung lập làm phi. Một hôm phi đến hồ Dâm Đàm tắm gội bỗng thấy rồng thần nổi trên hồ, vờn quanh, rồi bay lên không trung. Khi đó toàn thân phi thơm phức, nàng bàng hoàng trở về nhà. Năm sáu ngày sau được gọi vào cung, từ đó có thai. Đó là năm Giáp Thìn. Vương tướng mạo khôi kỳ sau lưng có 28 nốt hồng như hình vẩy cá, trước ngực có 7 nốt ruồi như ngọc. Nhà vua gọi là Hoàng Tứ lang và cho mở tiệc mừng. Phi xin cho được mang về nuôi ở Trại Chợ. Mới được một tháng bẩy ngày, nhà Tống có bọn cừ xúy là Triệu Tiết, Quách Quỳ thống lĩnh các tướng Hồng, Chân, Vũ, Nhị, Dư, Tĩnh, Hoàng, Vĩnh, Trinh chia đường sang xâm lăng. Thế giặc rất mạnh, nhà Vua lo lắng, đến cung Thái Hòa bỗng nghe có tiếng tụng rằng: “Nước có người tài, giặc kia có gì phải lo”. Vua hạ chiếu chiêu mộ. Hơn một tháng sứ mới đến Trại Chợ. Vương đang nằm trên sập nói với mẹ rằng: “Ngoài biên có sự, mẹ gọi người đó lại”. Phi kinh sợ nói: “Thế giặc mạnh, con còn nhỏ lắm sao kham nổi”. Vương đáp: “Bé sẽ có lúc lớn, mẹ không phải lo”. Phi đi gọi sứ đến. Vương nói: “Nhà ngươi kíp về tâu, xin vua cho ta một cờ hồng cán dài 10 trượng và một con voi”. Sứ về tâu, Vua cả mừng, ngay hôm đó ban cấp những thứ vương cần, lại thêm mấy vạn binh theo sau. Vương bật dậy gọi voi một tiếng, voi lập tức quỳ trước mặt. Vương lên mình voi, cầm cờ, Voi phi như bay đến đại đầu phủ Phú Lương. Cờ vừa phất lên, giặc tự tan vỡ. Khải hoàn trở về Trại Chợ. Sau mấy tháng nhà vua thấy Vuwong có công lớn, gọi đến muốn nhường ngôi, Vương có từ không nhận xin về Trại Chợ. Trải được bảy tháng thì bệnh đậu phát, thuốc gì cũng vô hiệu. Vua đến thăm, Vương tâu: “Thăng giáng hữu kỳ, không phải việc của con người. Nếu như vua cha thương xót, xin cho cắm lá cờ hồng ở trước cửa Đại Hưng. Sau khi con mất, lá cờ  bay lên không trung phàm tất cả những nơi nhìn thấy lá cờ đều lập đền thờ mà hương khói, như thế đủ lắm rồi”. Vua chuẩn y, cho dựng màn trướng, xong xa giá mới về. Chỉ lát sau Vương hóa, thành một con giao long trắng dài hơn 10 trượng chui vào hang đá lớn ở trong đầm rồi trườn đến hồ Dâm Đàm biến mất. Trong khoảng thời gian đó cờ hồng bay trên không, những nơi nhìn thấy có tất cả là 269 nơi. Sau đó cờ lại bay về trước Ngọ ôn. Vua càng lấy làm lạ, phong là Linh Lang đại vương, cho xây đền thờ ở Trại Chợ, cho trại này giữ lệ cúng tế Vương. Do đó trước cửa đền có đắp đôi voi nên có tên là đền Voi phục”.

Có nhà nghiên cứu đoán rằng Linh Lang chính là hoàng tử Hoằng Chân đã hy sinh trong khi chống quân Tống xâm lược năm 1075. Đó chri là giả thuyết. Dù sao, nhân dân Thăng Long vẫn coi Linh Lang là một vị thần, và đề ở phía tây kinh thành nên gọi là thần trấn giữ phía Tây.